karl marx
anie telemnar(29-09-2004 04:56)
- bilimsel sosyalizmin, diyalektik ve tarihsel materyalizmin, bilimsel ekonomi politiğin kurucusu, treier’de doğdu, orta okulu da orada, 1835’te bitirdi, daha sonra bonn ve berlin üniversitesi’ne devam etti. marx’ın dünya görüşü bu sıralarda şekillenmeye başlamıştır.
hegel felsefesi’ndeki son akım marx’ın düşünsel evrimini etkilemiştir. devrimci demokratik fikirlere bağlanan marx, sol hegelciler arasında ekstrem sol tutumu ile dikkati çeker. marx, doktora tezi olarak yazdığı demokritos ile epkuros’un tabiat felsefesi arasındaki farklar, 1841 adlı eserinde, idealist bir temele dayanan hegel felsefesinden, radikal ve ateist sonuçlar çıkarmıştır.
1842’de rheinische zeitung’un yazı kuruluna giren marx, daha sonra yazı işleri müdürlüğü yapmış, ve gazeteyi devrimci demokrasi organı haline getirmiştir. pratik faaliyetleri ve teorik araştırmaları sırasında da, uzlaşıcı eğilimlerinden, muhafazakar sonuçlamalardan, ilkeleri ile sosyal ilişkiler arasındaki tutarsızlıktan ötürü hegel felsefesine hücum etmiştir.
hegel ve sol hegelciler’e karşı giriştiği bu mücadelede marx, materyalist bir tavır almıştır. gerçek ekonomik gelişmeler ve feuerbach felsefesi hakkındaki bilgisi bu süreçte büyük rol oynamıştır.marx’ın dünya görüşündeki nihai devrimi meydana getiren ,sınıf durumundaki değişme ve devrimci demokrasiden proleter sosyalizme geçişidir.(1844)
marx,ilk defa hegel’in hukuk felsefesinin eleştirisi adlı yazılarında, proletaryanın tarihsel rolünü ortaya koyarak, sosyal devrimin kaçınılmazlığı ve bilimsel bir dünya görüşü ve işçi sınıfı hareketinin birleşmesinin zorunluluğu sonucuna varır.
1847’de brüksel’e yerleşen marx, burada, komünist ligi adındaki gizli bir propaganda derneğine katılmış ve ligin ikinci kongresinde aktif bir rol oynamıştır. marx ve engels kongrenin isteği üzerine, ünlü komünist partisi manifestosu’nu (1848) kaleme almışlardır.
bu eserde, “yeni bir dünya anlayışı, yani sosyal hayat alanını da kapsayan tutarlı materyalizm; kavrayıcı ve derin bir gelişim teorisi olan diyalektik; sınıf mücadelesi tarihini ve yeni bir toplumun, sosyalist toplumun yaratıcısı olan proletaryanın dünya çapındaki tarihsel rolü” ortaya konmuştur.
diyalektik ve tarihsel materyalizm, materyalizmin ve diyalektiğin, materyalist tabiat ve toplum anlayışının, varlık ve bilgi öğretisinin, teori ve pratiğin organik bir biçimde kaynaştığı hakiki bir felsefedir. marx’ın gösterdiği faaliyetlerin karakteristiği, partizan oluşu ve bilimsel teoriden sapmalara karşı takındığı tutumdur.
bilimde devrim yaratmış bir düşünür olarak marx, proletaryanın kurtuluş mücadelesinde aktif bir rol oynamıştır.almanya’daki 1848-49 devrimi sırasında, siyasi mücadelenin ön saflarında bulunmuştur. marx, bütün ülkelerdeki devrimci hareketi yakından izlemiş, özellikle de rusya’daki olaylarla ilgilenmiştir. marx, bütün hayatı boyunca, zamanın olaylarını günü gününe izleyerek teorisini geliştirmiştir.
marx, ekonomi politika üzerinde önemle durmuş, ömrünün büyük bir kısmını kapital’i yazmakla geçirmiştir. politik ekonominin yaratılması, sosyalizme bilimsel bir temel kazandırmıştır. kapital, felsefi bakımdan eşsiz bir önem taşır.
kapital, diyalektik araştırma metodunu en parlak biçimde temsil eder. kapital’de bu anlayış, bir hipotez olmaktan çıkarak bir bilim haline gelmiştir.
(bkz:sosyolog olmanın faydaları) - komünizmin kurucusu
- dünyaya en büyük kazığı çakan yirmi isimden biri
- proleterya dikdatörlüğünü çıkarırsak tarihin en zeki tiplerinden biri.
- alt yapı üst yapıyı belirler mantığını ortaya süren kişidir. en çok sakallarını severim. marx var olan herşeye tipiyle de karşı çıkmıştır. marx`ın ve hegel`in diyalektikleri okunmalıdır. öğrenilmelidir. soğuk savaşın ortaya çıkmasında bile marx`ın bi parmağı olduğunu düşünürsek gerçekten tarihi etkilemiş bir şahıs olduğunu görürüz. belki bazı kişiler bunun marx`la ne alakası var diyebilirler. ben de kısaca şu cevabı verebilirim. "tarihi insan yazar"
(bkz:diyalektik) - dünyaya büyük faydası dokunan insanlardan biridir
- sosyalizmin öncülerinden
- teorilerinin bugünün birçok sorunun nedenini açıklaması ispatıdır ki marx ölmedi.
- bilimsel sosyalizmin babası ve bugün kü anlamda sosyalist sayılacak herkesin temel idolüdür.
- sakallı resminden ötürü duvardaki hayalet olarak bilinen dünyanın en büyük düsünürlerinden bir tanesi
- aristokrasinin burjuvaziyi,burjuvazinin de ploreteryayı oluşturduğunu"her tez kendine bir antitez üretir ve bundan bir sentez oluşur" diyerek açıklamıştır.derin bir şekilde incelenmesi gereken zeki bir düşünürdür.marxı anlamak için onun portrelerini asmak yerine kitapları okunmalıdır.Türkiyede 68 hareketinin başarısız olmasının en büyük sebebide marxı anlamadan harekete geçmek istemektir.kapitalizmi en iyi açıklayan ekonomisttir.bunu kapitalde en iyi biçimde açıklamıştır.birinci cildi tamamlamış fakat ikinci ve üçüncü ciltler ölümünden dolayı engels tarafından marxın taslaklarına uygun olarak düzenlenerek yayımlanmıştır
- "tarihte her ne olmuşsa, başka türlü olamayacağı için öyle olmuştur" diyen, dehşet verici zekaya sahip insan.
- fazla şarap çekmekten beyninin sulandığı günlerde ortaya atmış olduğu ideolji ile adını duyuran ölmüş kişi. dost hayatı yaşamış olabileceği engels ile mektuplarının günümüz dünyasındaki bilimsel ve retorik değeri, tuvalet kağıdıyla eşdeğerdir. modern çağlarda yada retrospektif açıdan bakıldığında fikirleri hiç bir şeyi açıklayamamış hiç bir şekilde ispatlanamamıştır. halkı egemen kapitalistler sömüreceğine, işçilerin-köylülerin temsilcisi olduğunu söyleyen kendi aralarında kapitalist yaşayan ama alt sınıfa yani işçi sınıfına karşı son derece komünist olan insanların yönetmesini isteyecek kadar cinsel açıdan doyumsuzdu bu kişi. onun mantığıyla gidersek bu adam (marx) öldü (gerçekleşmiş tez) gömüldü mezarında ot bitti (anti-tez) inek yedi sıçtı (sentez) gibi.
- büyük bir söylev ve yazı ustasıdır.fakat aşık olduğu jeny onu hiçde başarılı olmadığı bir dalda yazmaya yöneltmiştir.aşkına yazdığı şiir şöyledir;
hayatın sarp dikenli yollarında
bulamadığım herşey
göründü bana hemencecik
senin büyülü bakışlarında - aşık olduğu kadının zengin tabakasından olmasını kaldıramayıp, dünyayı ayağa kaldıran sözüm ona düşünür. bu izâhat aslı gibidir.
- "şimdiye kadar filozoflar dünyayı değişik biçimlerde yorumlamakla yetindiler; oysa asıl mesele onu değistirmektir!" diyip eyleme geçen, dünyanın en büyük filozoflarından biri.
- bütün can alıcı mevzuları kafası iyiyken irdelemiş ve bir fenomen olmuştur. son derece ileri görüşlüdür. kadınları sevmiştir. içkiyi, kadınları sevmiş olmasından kafasının süper çalıştığı ve siyasi mücadeledeki aktifliğinden de dünyanın geleceği için endişelendiği çıkarılabilir.(bkz:çıkartma)
- çok zeki olupta cahil rolü yapan veya hakikaten katıksız cahillerin .
`inek içti , dağa gitti ve sıçtı ` tarzında; ` haha ne güzel espri yapiyom, bak ben bilimsel terimleri de biliyom ha bu arada ` tarzında reklam kokan hareketlerle bok atmayı farz edinmiş insanlar olduğunu bildiği halde bu insanlar için birşeyler yapmaya çalışmış,dünyaya değiştirmeye uğraşmış ve bunda bir dönem başarılı olmuş ; neticede bu dünyaya büyük yararı dokunmuş filozof . . .
(!)yapılan uygulamalardan asla sorumlu olamayacak kişidir,nasıl ki Hz.Muhammed`in bugün din de meydana gelen yobazlıklardan,din adına yapılan katliamlardan sorumlu olmadığı gibi(!) . . . - dünyaya ortaya attığı saçma fikirleri savunan psikopat liderler arkasıda birikip toplu katliamlar yapan bir güruh kazandırdığı için çok büyük faydaları dokunmuş bir zattır. önceki kuşağın yetiştirdiği karşıt görüşlüleri öldürmek iyidir, komünist ülkede sadece komünistler yaşar karşıtlar öldürülmelidir, insanlar ekmeği karneyle almalıdır, paylaşılacak şey sefalettir, insan duygularından arındırılması gereken bir hayvandır, kamboçya`da eğitim görmüş, yabancı dil bilen herkesin kızıl kimmerler tarafından öldürülmesi, çinin kültür devrimi adıyla anılan katliamının kökenleri, bugün doğu türkistanda domuzlara atılan türk ailelelerinin bebekleri, kuzey korede yarı tanrı şeklinde yaşayan komünist olduğunu ileri süren beyin ölümü doğumunda gerçekleşmiş adamın yaptıkları, çinde ayda elli dolar aylıkla çalıştırılan garibanlar, kübadan abdye (düşünün ne kadar çaresizler ki, dünyanın en büyük polis devletine kaçmaya çalışyorlar) kaçmaya çalışırken meksika körfezinde yada atlantikte boğulup can verenler, bilimi savunduğunu iddia ederek doğaya bile meydan okumak, mesela marxçı görüşün temel direklerinden biri olan planlama çerçevesinde, amu derya ve sri deryanın nehir yataklarının değiştirilerek, suların yüzde atmışını kaybettiği çöllerden geçirilerek pamuk üretimi yapılması, aral gölünün bu iki yaşam kaynağından mahrum bırakılarak, bugünkü sefil haline terk edilmesi, offf of yaz yaz bitmiyor karl marx`ın açtığı çığır ve bu çığıra kapılanların dünyamıza yaptığı yararlı işler.diye ikinci bir kez düşündüren başlıktır.
- 1600 lü yıllardan itibaren dünyada gelişen kapitalizmin ve ondan önce dünyada hakim olan ekonomik sistemlerin tahlilini yaparak, kapitalizmin nasıl bir çıkmaza sürükleneceğini, emekçi halk üzerinde nasıl bir baskı mekanizması haline dönüştüğünü belirmekle birlikte bu kirli çarkın nasıl yıkılacağının teorisini yapmıştır. dünya nüfusunun yüzde birinin yüzde doksan dokuzunun alın teri üzerinden zenginleşmesi kimse tarafından kabul edilemez. ama o bunun nasıl değiştirileceğini gösterdi. bu da bilimsel sosyalizmdir. marks ın teorisini geliştiren ve bunu kendi ülkelerinin öznel koşulları ile birleştiren lenin, mao, castro gibi önderler kendi ülkelerinin emekçilerinin iktidarı olmuşlar ve mütevazi bir yaşam sürmüşlerdir. emekçilerin kanını içenlerin üzerinde diktatörlük kurmuşlardır. 1929 da büyük buhran diye tanımlanan ekonomik krizde dünyanın gelişmiş büyük kayba uğrarken dünyanın gelişen tek ülkesi sovyetler birliği olmuştur.şuan bilim alanında dünyanın en gelişmiş ülkesi küba, ekonomik olarak en gelişmiş ülkesi ise çin dir. ve bunun kökeni marksın dehasıdır.
- tanrısı toplum,tapınağı komunist parti,günahı yabancılaşma olan dini öneren muhterem filozof.
- bugün dünyanın içinde bulunduğu berbat durumu yıllar öncesinden görüp delalet eden, bunun kurtuluş yolunu bilimsel olarak ispatlayan ama bazı süpzekler tarafından kendi zekalarına yakışacak derecede laf olsun torba dolsun mantığı ile "eleştirilen" bilim insanı.
- öncelikle "din toplumları uyuşturan afyondur" diyerek ortaya koyduğu sürüden ayrılma çabasını öğrenerek takdir ettiğim, hakkında birşeyler öğrendikçe daha da hayran kaldığım ama komünist parti manifestosu`ndaki tarihte yapılan tüm savaşların sınıflar arası çatışma olduğu iddiasına anlam veremediğim insan
- (bkz:artı değer)
- ı
herşeyi özetleyip indirgedik imlere,
kesin matematik imlerle artık uslamlama.
tanrı bir noktaysa eğer, silindir sayılamaz,
insan - üstü otururken, kafa üstü duramaz.
ıı
a sevilense eğer ve b de seven,
öç tutarım gömleğimin on keresiylen
ki a ile b toplandığında
sevişen bir çift çıkar ortaya.
ııı
ölç çizgilerle dünyanın dört yanını,
yine de boşaltmazsın onun canını.
a`yla b`yle kavgalar yatışsaydı eğer,
ne işe yarardı mahkemeler.
karl marx
çeviren : barış pirhasan - "kapitalizm gölgesini satamadığı ağacı keser" sözüyle zihnimde yer etmiş sosyalizmin kurucusu
diğer düşüncelerini pek tasvip etmesemde o sözüyle bende bir sempati uyandırmıştır. - materyalizmin hayli kıllı babası.
- son yaşanan ekonomik kriz sonrasında kitapcılarda kitaplarını bulamamız nedeni ile yeniden popüler olduğunu anladığımız ekonomist ve ideolog*
- internette oylama ile gelmiş geçmiş en büyük filozof seçilmiş kişidir. nitekim felsefede sonrakiler sıçtı diye adam kötülenmeyeceğini herkes bilir. herif doğru güzel söyler, ama insan buldu mu zevk, sefa, afyonu tercih ettiği, güçlüler kendi çıkarlarına ideoloji üretip almayanı fena dövdükleri için gerçekleşmemiş vizyona sahiptir. nedeni köleci olmadığı için kendi öngördüğü sistemin kapitalizmin yanında ekonomik olarak zayıf kalıp sokulan çomaklara karşı hassas olmasıydı. ideolojinin temeli ekonomi olduğu için dünya genelinde söylem üretimi de kapitalizmin yanında zayıf kalmış, kapitalizmdeki bencil insan doğasını dönüştürememiştir. neoliberal demagoglar, evrim teorisinden de aldıkları aslında mesnetsiz destek ile bugün de kader gibi bir insan doğası satarlar. yüz kırk kere duyan, o teori ile oluşan kollektif davranışı deneyimleyen insan inanır, inancı kaderi olur. aslında bu insan değil daha ziyade hayvan doğasıdır. bir yanılgısı önceki hegel gibi tarihin belli bir sona doğru düz bir şekilde aktığını söylemesidir. tarih düz akmaz, bolca kıvrılır, menderes yapar, sonu da belli değildir. bizden geçmiş, insanlar ilerde kaynakların tükenmesi ile çok daha büyük acılar çekip milyarlar halinde öldükten sonra akıllanıp belki senin mutlu sona ulaşırlar. şimdi bir avuç örgütlenmemiş hayalperest takılıyoruz. örgütlenmeye kalkan da hemen hemen her devletten copu yiyor. devir yumoş ile yumuşatılmış, bol afyonlu ekonomik faşizm devridir. dolayısıyla ata gibi layık olunamamış bir diğer şahsiyettir. iş bankası yayınlarından kitabı çıkmıştır.
(bkz:şaka gibi) - filozofluğuna,zekasına hayran olunası kişi.
- üç farklı mülkiyet sistemi üzerinde duran adam.
1- kollektif toprak mülkiyeti
2- bireysel toprak mülkiyeti
3- bireysel + kollektif mülkiyet
devlet, özel mülkiyete dayalı sömürü ilişkilerinin toplumu sınıflara bölünmesi sonucu ortaya çıkmıştır der. toplumsal yapıyı ikiye ayırır:
1- toplumsal üst yapı: din, hukuk, devlet.
2- toplumsal alt yapı: materyal üretim koşuları - bilgiyle donanmış ve görev bilincine sahip bireyler tarafından; insan onuruna ve temel insani değerlere mutlak saygıyla üretilmiş bir pastanın; farklıların eşit bir biçimde bölüşmelerinin nasıl sağlanabileceğine dair kafa yormuş ve böyle bir sistemin nasıl kurgulanması gerektiğini, ekonomik, siyasi ve mantıksal yorumlamalarla ortaya atmış insandır.
nihayetinde, o da bir insandır ama temel hareket noktası; insana ve yaşadığı çevreye saygı olan; insan gibi bir insandır. - ikisadi üretim ilişkilerine bakışı şöyle özetlenebilir:
ilkel komünizm
- sınıf yok
- çatışma yok
- devlet ve hukuk çok sikindirik
köleci üretim tarzı
- efendi + köle var
- çatışma var
- devlet ve hukuk sömürü aracı
feodal üretim tarzı
- feodal bey + serf var
- çatışma var
- devlet ve hukuk üretim araçlarının üzel mülkiyetini koruma işlevi görüyor
sosyalist üretim tarzı
- işçi sınıfı + diktatörlük var
- devrimi sınıfın mücadelesi var
- devlet ve hukuk kapitalist düzeni yıkmakta kullanılıyor
komünist üretim tarzı
- sınıf yok
- çatışma yok
- devlet ve hukuk yok, onun yerine komünist ahlak var - "para,insanlığın yabancılaşmış yeteneğidir." diyen filozof
- kapital adlı eseri yazan filozof.
- (bkz:komünist olma rehberi)
- eşine yazdığı mektupla karl max
yürekten sevdiğim,
sana gene yazıyorum çünkü yalnızım ve çünkü kafamın içinde seninle konuşurken senin bunu bilmiyor, ya da bana karşılık veremiyor olmana katlanamıyorum.
kısa süreli ayrılıklar iyi oluyor, çünkü hep bir arada olununca her şey hiç ayırt edilemeyecek kadar birbirine benzemeye başlıyor. yan yana durduklarında kuleler bile cüceleşirken, alelade ve ufak tefek şeyler yakından bakınca kocamanlaşır. küçük tedirginlikler onlara yol açan nesneler göz önünden kaldırıldığında yok olabilir. yan yanalık dolayısıyla sıradanlaşan tutkularsa mesafenin büyüsüyle yeniden büyüyüp doğal boyutlarına dönerler. aşkım da öyle. zamanın aşkımı tıpkı güneş ve yağmurun bitkileri büyüttüğü gibi büyütmüş olduğunu anlamam için senin bir an, sırf rüyada bile olsa, benden koparılman yetiyor. senden ayrılır ayrılmaz sana olan aşkım bütün gerçekliğiyle kendini gösteriyor: o, ruhumun bütün enerjisiyle yüreğimin bütün kişiliğini bir araya getiren bir dev. böylece yeniden insan olduğumu hissediyorum çünkü içim tutkuyla doluyor. araştırma ve çağdaş eğitimin bizi kucağına attığı belirsizlikler ve bütün nesnel ve öznel izlenimlerimizde kusur bulmaya iten kuşkuculuk bizi küçük, zayıf ve mızmız kılıyor. ama aşk -feurbachvari insana aşk değil, metabolizmaya aşk değil, proletaryaya aşk değil- sevdiğine aşk, yani sana aşk, insanı yeniden insanlaştırıyor.
dünyada çok dişi var, kimileri de çok güzel. ama ben, her bir hattı, hatta her bir kırışığı bana hayatımın en büyük ve en tatlı anılarını hatırlatan bir yüzü bir daha nerede bulabilirim? senin tatlı çehrende sonu gelmez acılarımı, yeri doldurulmaz kayıplarımı bile okuyabilir ve senin tatlı yüzünü öptüğümde acıyı öperim.
hoşça kal canım. seni ve çocukları binlerce kere öperim.
senin, karl
manchester, 21 haziran, 1865
anie telemnar
beterböcük
olvido
izdüsen aglamaz
zerdust
raptor
jinakuma
kaçak
nicomedes
dipp
aç köpek
heman
mjordan
kuntepermonster
abednego
yerman
judasıı
mismis
ultimatom
uzak
kırmızıx
atkestanesi
kan_mevsimi
alien baron
klink
sempatik maganda
dannyboy
wendy
spleendepsykhe
navahoEditör Girişi
Sitede Ara
Köşeli Yazarlar
bisikletinan
bizim hep inanmamızı istediler... hep kandırdılar hep acımasızdılar ama biz farkındaydık taş olsa çatlardı ateş olsa parlardı kılıç olsa keserdi biz sustuk dede dediler inan hiçbirine değil sen bu dedeye inan sus dediler taş değilsin ama bir elinde taş bir elinde kılıç alev alev yanıyor gözler...
Diğer Şeyler
Bu sitenin hiçbir hakkı saklı değildir.
İçerik kaynak gösterilmeden kullanılabilir ama kaynak gösterilirse mutlu oluruz.
©2004-2010
Mozilla FireFox ile cillop gibi görünür.
